Bir Rönesans Başyapıtı: Michelangelo'nun Davut'u

Michelangelo Buonarroti, 1475-1564 yılları arasında yaşamış İtalyan Rönesansının en önemli sanatçılarından biridir. Heykeltıraşlığının yanı sıra ressam, mimar ve şair olarak da eserler vermiştir. Bu kadar meziyetle, “Bir Buonarroti yalnızca ellerini kullanarak hayatını kazanmayacak” diyen babasını da sonunda gururlandırmış olmalı.

Michelangelo, 1501 yılında Floransa'da, Santa Maria del Fiore yani Duomo için bir heykel yapmak üzere görevlendirildi. Başlangıçta eserin katedralin dışındaki yüksek bir bölüme yerleştirilmesi planlanıyordu. Ancak yaklaşık üç yıl süren çalışmanın ardından 1504 yılında tamamlanan 5,17 metre yüksekliğindeki Davut, planlanandan çok daha büyük bir ilgi gördü.

Eserin nereye yerleştirileceğine karar vermek için dönemin önemli sanatçılarından oluşan bir komisyon oluşturuldu. Leonardo da Vinci ve Botticelli'nin de aralarında bulunduğu komisyon, Davut'un Duomo yerine Floransa'nın siyasi merkezlerinden biri olan Piazza della Signoria'daki Palazzo Vecchio'nun önüne yerleştirilmesine karar verdi.

Burada Donatello'nun Judith ve Holofernes heykelinin bulunduğu yere yerleştirilen Davut, zamanla Floransa'nın gücünün ve bağımsızlığının sembollerinden biri haline geldi. Rönesans'ın neden Floransa'da bu kadar güçlü bir şekilde ortaya çıktığını anlamak için de güzel bir örnektir.

Davut ve Golyat

Heykel, Tevrat ve İncil'de de anlatılan Davut ile Golyat'ın hikâyesini konu alır.

Hikâyeye göre İsrailoğulları ile Filistliler arasındaki savaşta, dev savaşçı Golyat'ın karşısına genç Davut çıkar. Fiziksel olarak kendisinden çok daha güçlü olan Golyat'a karşı Davut'un silahı yalnızca bir sapan ve birkaç taştır. Davut, attığı taşla Golyat'ı alnından vurur ve onu yenmeyi başarır.

Michelangelo'nun eserini özel kılan en önemli ayrıntılardan biri ise Davut'u zaferden sonra değil, mücadeleden hemen önce göstermesidir.

Golyat'ın başını ya da savaşın sonucunu görmeyiz. Bunun yerine Davut'un yüzündeki kararlılık ve gerilime bakarız. Sol omzunun arkasından uzanan sapan ve sağ elindeki taş, biraz sonra gerçekleşecek mücadelenin ipuçlarını verir.

Heykele baktığınızda aslında bir zafer anına değil, zaferden hemen önceki o birkaç saniyeye bakarsınız.

Kusursuz görünen mermer blok

Davut'un bir diğer ilginç hikâyesi de yapımında kullanılan mermerle ilgilidir.

Michelangelo'nun kullandığı mermer blok, daha önce iki farklı sanatçı tarafından işlenmeye başlanmış ancak çalışmalar yarım kalmıştı. Yıllarca kullanılmadan bekleyen bu blok, bir heykeltıraş için ciddi bir handikap olabilirdi.

Michelangelo ise bu mermerden 5 metreden daha yüksek, tek parça bir insan figürü ortaya çıkardı.

Üstelik eserin detaylarına yaklaştığınızda hayranlık daha da artıyor. Saçlar, damarlar, kaslar, eller, parmaklar ve yüz ifadesi büyük bir incelikle işlenmiş.

Michelangelo'nun insan anatomisine olan ilgisi burada kendisini açıkça gösteriyor. Genç yaşlarından itibaren klasik heykelleri inceleyen sanatçı, insan bedenini eserlerinin merkezine koymuş ve anatomi konusundaki bilgisini çalışmalarına yansıtmıştı.

Davut'un ellerinin ve başının gövdeye oranla büyük olması da dikkat çekici. Bunun bilinçli bir sanatsal tercih olduğu ve özellikle heykelin başlangıçta yüksek bir noktaya yerleştirilmesinin planlanmış olmasıyla ilişkili olabileceği düşünülüyor.

Davut bugün nerede?

Davut, 1504 yılında Piazza della Signoria'ya yerleştirildikten sonra yaklaşık 370 yıl boyunca burada kaldı. Ancak açık havada bulunması eseri hava koşullarına ve çeşitli zararlara karşı savunmasız bırakıyordu.

1873 yılında orijinal heykel, korunması amacıyla Galleria dell'Accademia'ya taşındı. Günümüzde Michelangelo'nun orijinal Davut'u burada sergileniyor.

Piazza della Signoria'da gördüğümüz Davut ise orijinal değil, bir kopyadır. Floransa'nın panoramik manzaralarından birini sunan Piazzale Michelangelo'da da Davut'un bir başka kopyası bulunuyor.

Dolayısıyla Floransa'da Davut'u görmek isteyenler için aslında üç farklı nokta var: orijinali görmek için Galleria dell'Accademia, heykelin Floransa'nın siyasi tarihiyle ilişkisini görmek için Piazza della Signoria ve şehri yukarıdan izlerken Davut'u görmek için Piazzale Michelangelo.

Bir başyapıtın karşısında

Davut Heykeli, Michelangelo'nun Roma'daki Pietà'sı ile birlikte en önemli heykellerinden biri ve Rönesans heykel sanatının en tanınmış eserlerinden biri olarak kabul edilir.

Heykel tamamlandığında Michelangelo henüz 20'li yaşlarının sonundaydı. Davut'un kazandığı büyük ünün ardından sanatçı Papa II. Julius tarafından Roma'ya çağrıldı ve ilerleyen yıllarda Sistina Şapeli'nin ünlü tavan fresklerini de gerçekleştirdi.

Michelangelo 1564 yılında, 88 yaşında hayatını kaybetti. Floransa ile olan güçlü bağı ise bugün hâlâ Santa Croce Bazilikası'ndaki mezarıyla devam ediyor.

Davut'u uzaktan görmek bile etkileyici. Fakat yaklaştıkça eser bambaşka bir hale geliyor. Mermerin içinde insan bedeninin neredeyse tüm ayrıntılarını görebiliyorsunuz.

Şüphesiz günümüzde de son derece yetenekli sanatçılar ve önemli eserler var. Ancak Leonardo da Vinci, Michelangelo, Botticelli, Raphael ve Donatello gibi pek çok büyük ismin aynı dönemde yaşamış olması insanda ister istemez farklı bir hayranlık uyandırıyor.

Sanki dünyanın en yetenekli sanatçıları birbirleriyle anlaşmışçasına aynı dönemde dünyaya gelmiş, başyapıtlarını bırakmış ve bu dünyadan göçmüşler gibi...

Michelangelo'nun Davut'u ise Floransa'ya gitmek için başlı başına bir sebep.

🇮🇹 Rönesans'ın kalbine yolculuğa hazır mısınız?

Davut'u ve İtalya'nın simge yapılarını yerinde keşfetmek için İtalya Turlarımızı tıklayarak detaylı rotalarımızı inceleyebilirsiniz.